Odczyn Coombsa Testy BTA i PTA – Wskazania Interpretacja wyników

Photo of author
Written By Korneliusz Nowicki

Witam. Dziękuję za przeczytanie tego artykułu

Odczyn Coombsa Testy BTA i PTA - Wskazania Interpretacja wyników

Odczyn Coombsa to ważne badanie przeprowadzane w dziedzinie serologii, które pozwala na wykrycie specyficznych przeciwciał odpornościowych. Przeprowadza się je rutynowo u ciężarnych, w celu wykluczenia ryzyka konfliktu serologicznego. Jest również wykorzystywane u pacjentów wymagających transfuzji krwi oraz jako badanie pomocnicze przy diagnozowaniu chorób takich jak bruceloza czy listerioza.

Czym jest odczyn Coombsa?

Test Coombsa jest stosowany głównie w transfuzjologii, ale również jako jedna z metod diagnozowania zakażeń. Stanowi również podstawowe badanie przesiewowe, które pozwala wykryć ryzyko konfliktu serologicznego między ciężarną a płodem. Wczesne wykrycie konfliktu serologicznego jest niezwykle istotne, ponieważ może prowadzić do poważnych powikłań u dziecka.

Testy BTA i PTA

Odczyn antyglobulinowy, zwany również testem Coombsa, polega na zlepianiu się krwinek czerwonych pacjenta z odpowiednim odczynnikiem zawierającym antygen. Test ten ma dwie postaci:

Bezpośredni test antyglobulinowy (BTA)

Badanie to daje ogólną informację o obecności alloprzeciwciał na erytrocytach. Nie określa skąd pochodzą te przeciwciała ani nie umożliwia ich identyfikacji. Im więcej przeciwciał, tym silniejszy odczyn serologiczny jest uzyskiwany.

Pośredni test antyglobulinowy (PTA)

Jest to badanie mające na celu określenie grupy krwi pacjenta. Wykrywa nie tylko obecność przeciwciał (inne niż przeciwko antygenom A i B), ale również ich dokładną identyfikację, co ma znaczenie zwłaszcza przy transfuzjach krwi.

Cel testu Coombsa

Głównym celem odczynu Coombsa jest uniknięcie niekorzystnych skutków kontaktu krwinek czerwonych z przeciwciałami. Dlaczego? Ponieważ może to prowadzić do rozpadu erytrocytów, co stanowi bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta. W przypadku ciąży, konflikt serologiczny może prowadzić do wielu poważnych powikłań u dziecka. Badanie to zazwyczaj jest wykonywane na podstawie skierowania lekarza. Materiałem do badania jest krew pobrana w dowolnym momencie dnia, bez konieczności specjalnej przygotowywania się do niego.

Przeczytaj więcej artykułów  Mycie okien bez smug czym i jak myć okna

Wskazania: kiedy wykonać test Coombsa

Zarówno bezpośredni, jak i pośredni test antyglobulinowy wykonuje się w określonych sytuacjach. Jednak pośredni odczyn Coombsa jest bardziej powszechnie stosowany.

Wskazania do pośredniego testu antyglobulinowego:

  • Ciąża – badanie przeciwciał w ciąży rutynowo wykonuje się u wszystkich kobiet w pierwszym i trzecim trymestrze, a w przypadku dodatniego wyniku również między 14. a 17. tygodniem ciąży. Jest szczególnie wskazane u pacjentek bez antygenu Rh, u których ryzyko konfliktu serologicznego między matką a dzieckiem jest wysokie. Pozwala to na wcześniejsze podjęcie niezbędnych działań i przygotowanie personelu szpitalnego na tę sytuację. Pośredni odczyn Coombsa jest również wykorzystywany do wykrycia innych nietypowych przeciwciał we krwi ciężarnej, które mogą prowadzić do poważnej choroby hemolitycznej płodu i noworodka.
  • Przetoczenie krwi – badanie PTA wykonuje się rutynowo u wszystkich pacjentów, u których planowana jest transfuzja krwi, aby wykryć możliwy konflikt serologiczny. Badanie przeprowadza się między próbkami krwi biorcy i dawcy. W przypadku dodatniego wyniku przetoczenie krwi nie jest możliwe, ponieważ organizm biorcy natychmiast zniszczyłby krwinki dawcy.
  • Reakcja poprzetoczeniowa – gdy u pacjenta wystąpią powikłania po przetoczeniu krwi, takie jak wysypka, krwiomocz, żółtaczka, dezorientacja, ból pleców, gorączka, mogą one świadczyć o niekorzystnej reakcji na przetoczone erytrocyty.
  • Niedokrwistość autoimmunohemolityczna – jest to choroba, w której organizm wytwarza przeciwciała przeciwko własnym krwinkom czerwonym. Najczęściej występuje jako powikłanie innych chorób autoimmunologicznych, takich jak toczeń rumieniowaty, a także białaczka limfocytowa lub zakażenia Mycoplasma pneumoniae lub wirusem EBV, odpowiedzialnym za mononukleozę. Może również być spowodowane podaniem penicyliny, zwłaszcza w dużych dawkach.
  • Podejrzenie listeriozy lub brucelozy.

Wskazania do bezpośredniego testu antyglobulinowego (BTA):

  • wyjaśnienie przyczyn reakcji poprzetoczeniowej,
  • diagnostyka choroby hemolitycznej płodu i noworodka (ChHPiN),
  • ustalenie, czy występująca u pacjenta niedokrwistość ma charakter autoimmunologiczny.

Wyniki testu Coombsa

Test antyglobulinowy jest wykonywany w większości laboratoriów posiadających pracownię serologii. Wynik testu dostępny jest zazwyczaj następnego dnia i dalsze postępowanie zależy od powodu przeprowadzenia badania oraz od wyniku – czy jest dodatni czy ujemny.

Przeczytaj więcej artykułów  Pestki dyni w ciąży

Dodatni wynik testu Coombsa

Dodatni wynik odczynu Coombsa oznacza widoczną aglutynację krwinek czerwonych, co jest dowodem na obecność przeciwciał odpornościowych we krwi pacjenta. Identifikacja tych przeciwciał jest dokonywana w Regionalnym Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa (RCKiK), a wynik powinien być podany przed każdą transfuzją krwi.

Warto pamiętać, że każda transfuzja krwi niesie ze sobą ryzyko powstania nowych przeciwciał. Dlatego u pacjentów, którzy otrzymali już przetoczenia krwi, często trudno jest dobrać bezpieczną jednostkę krwi. W rezultacie ryzyko niekorzystnej reakcji poprzetoczeniowej wzrasta z każdą kolejną transfuzją.

< p>W przypadku dodatniego wyniku testu Coombsa po przetoczeniu krwi, należy wiedzieć, że niekoniecznie jest to trwała sytuacja. Przeciwciała mogą utrzymywać się we krwi od 48 godzin do 3 miesięcy, dlatego, nawet jeśli badanie potwierdzi obecność przeciwciał przed kolejną transfuzją, badanie powinno być powtórzone. Jeśli chodzi o próbę zgodności, dodatni wynik testu Coombsa jest jednoznacznym przeciwwskazaniem do przetoczenia krwi.

Wyjątkowo ważne jest uzyskanie dodatniego wyniku testu Coombsa u ciężarnych. Takie wyniki wymagają specjalnego podejścia lekarza prowadzącego ciążę.

Wyniki testu Coombsa w ciąży

Odczyn Coombsa jest jednym z najważniejszych badań wykonywanych w ciąży. Jest rutynowo przeprowadzany w pierwszym trymestrze, zwykle między 10. a 13. tygodniem ciąży. Pozwala to na szybkie wykrycie potencjalnego konfliktu serologicznego oraz innych zagrożeń dla płodu, wynikających z nieprawidłowych reakcji układu odpornościowego matki.

Postępowanie i profilaktyka wynika z wyniku testu Coombsa:

  • Ujemny wynik u kobiet Rh+ – badanie powtórzone około 30. tygodnia ciąży, jeśli również jest ujemne, nie ma konieczności dalszej diagnostyki po porodzie,
  • Ujemny wynik u kobiet Rh- oznacza, że badanie Coombsa zostanie wykonane dwa razy (około 17. i 30. tygodnia ciąży). Ujemne wyniki wskazują na brak zagrożenia dla dziecka. Po porodzie jednak wykonuje się u noworodka oznaczenie grupy krwi i w przypadku obecności antygenu Rh na jego krwinkach, mother receives an intramuscular injection of immune globulin within 27 hours of delivery. This prevents the mother’s body from producing anti-D antibodies and prevents a serologic conflict in future pregnancies.
  • Dodatni wynik testu Coombsa w ciąży oznacza obecność przeciwciał w organizmie matki, co stanowi zagrożenie dla rozwijającego się płodu. Dodatni wynik nie musi oznaczać natychmiastowego wystąpienia konfliktu serologicznego, ale jest wskazaniem do dalszej diagnostyki. W celu minimalizacji ryzyka przedostania się przeciwciał przez łożysko do krwioobiegu dziecka, kobieta podlega specjalistycznej opiece. W przypadku ryzyka wystąpienia choroby hemolitycznej płodu i noworodka mogą być konieczne transfuzje zarówno uzupełniające po porodzie, jak i przedporodowe. Jednym z powikłań zagrażających prawidłowemu rozwojowi dziecka jest żółtaczka, która może prowadzić do poważnych uszkodzeń mózgu.
Przeczytaj więcej artykułów  Piosenka Maszeruje wiosna Tekst który kochają wszystkie przedszkolaki

Cena testu Coombsa

Oba warianty testu Coombsa można wykonać w laboratoriach posiadających pracownię serologiczną. Wymagane skierowanie lekarskie, choć w niektórych przypadkach badanie jest bezpłatne. Koszt prywatnego badania Coombsa wynosi około kilkudziesięciu złotych. Pośredni odczyn Coombsa jest zwykle zawarty w oznaczeniu grupy krwi (kosztuje około 50 złotych). Koszt samodzielnego wykonania to około 20 złotych. Cena bezpośredniego odczynu Coombsa jest nieco wyższa i wynosi około 30 złotych.

Oba warianty testu Coombsa można wykonać w laboratoriach posiadających pracownię serologiczną. Nie jest wymagane skierowanie lekarskie, choć w niektórych przypadkach badanie może być bezpłatne. Koszt prywatnego badania Coombsa wynosi mniej więcej kilkadziesiąt złotych. Test Coombsa jest często wykonywany wraz z oznaczeniem grupy krwi (kosztuje około 50 złotych). Samodzielne wykonanie wynosi około 20 złotych. Cena bezpośredniego testu Coombsa jest nieco wyższa i wynosi około 30 złotych.

Dodaj komentarz